Verda Filmejo

La Diktatoro

3a de Julio 2009

La Diktatoro


Priskribo

Origina titolo: The Great Dictator
Lando: Usono
Lingvo: la angla
Jaro: 1940
?enro: Komedio
Re?isoro: Charlie Chaplin
Geaktoroj: Charles Chaplin, Jack Oakie, Reginald Gardiner, Henry Daniell, Billy Gilbert, Grace Hayle, Carter DeHaven, Paulette Goddard, Maurice Moscovitch, Emma Dunn, Bernard Gorcey, Paul Weigel, Chester Conklin, Esther Michelson, Hank Mann
Da?ro: 2:04 h:min
Koloro: nigra-blanka
Bu?eto: $ 2000 000
IMDb: ID 0032553

Priskribo:

La unua sonfilmo de Charles Chaplin. Li ludas samtempe du rolojn: fa?istan diktatoron Adenoid Hinkel (sendube ?minkita kiel Hitlero) kaj judan friziston, kiu similas la unuan centprocente. La filmo estas perfekte farita kaj estas ri?a je  trukoj kaj interesa?oj, kiuj estos poste uzataj de aliaj komediofarantoj.

Cita?o:

– Kion ili kontra?staras?
– La nutradon, la kvaliton de la segpolvo en la pano.
– Kaj kion pli? ?i devenas de la plej bonaj arbaroj.

La filmo estis filmita dum la tempo, kiam Usono kaj Germanio ankora? ne estis militaj malamikoj. Do, la filmo estis ege populara, sed estis diskutata pro sia politika kunteksto.

Interesaj faktoj:

La ideo de la filmo aperis pro simileco de konstanta rolo de Chaplin kaj Hitlero kaj precipe pro lipharoj. Ekzistas anka? aliaj similaj trajtoj inter Hitlero kaj Chaplin: amba? naski?is en aprilo de la jaro 1889 (?aplin estis je 4 tagoj pli a?a ol Hitlero), amba? kreskis en malri?aj ?irka?aj kondi?oj. Chaplin ?iam atentis pri la kresko de persekutoj de judoj en E?ropo en la 30-aj jaroj, pri kiuj li rekte eksciadis de siaj judaj amikoj kaj kolegoj. Chaplin skribis scenaron dum la jaroj 1938 kaj 1939. Filmado komenci?is en septembro de la jaro 1939, post unu semajno komenci?is la Dua mondmilito. Post ses monatoj, kiam la filmado fini?is, Francio estis jam okupata de nacistoj. Fina parolo en la filmo estis aldonita al scenaro jam post la komenco de filmado, ?i estis skribita surbaze de impreso de Chaplin pri eventoj en E?ropo.

Kreo de la filmo koincidis kun kresko de internacia tensio. Onidiris, ke la filmo ne estos montrota al publiko, kiel aliaj kontra?fa?istaj filmoj de tiu tempo (ekzemple, «Mortal Storm» kaj «Four Sons»), por ne difekti neutralajn rilatojn inter Usono kaj Germanio. Tamen tio ne okazis pro tio, ke Chaplin estis finance kaj kreeme sendependa de aliaj filmstudioj. Kaj la rifuzo de publikado de la filmo signifus por Chaplin bankroton, ?ar li investis en la filmon du milionojn da dolaroj.

Nomoj de kunlaborantoj de Hinkel similas al nomoj de kunlaborantoj de Hitlero. Garbi? (sonas kiel la angla garbage — ruba?o), la dekstra mano de Hinkel similas al Joseph Goebbels, mar?alo Herring (“haringo”) estis plejver?ajne kopiita de la estro de milita aviadilaro Luftwaffe Hermann G?ring. Sendube Benzino Napaloni estas parodio de Benito Mussolini.

La? dokumenta filmo «The Tramp and the Dictator» (2001),  la filmo estis sendita al Hitlero kaj Hitlero spektis ?i tiun filmon.  La? IMDb Chaplin eka?dinte pri tio, ke Hitlero spektis la filmon diris: “Mi donus ?ion por ekscii, kion li pensas pri la filmo.

En sia a?tobiografio, publikita en la jaro 1964, Chaplin skribas: “Certe, se mi tiam scius pri veraj terura?oj de germanaj koncentrejo, mi ne kreus “La Diktatoron”, mi ne povus ridi pri nacistoj, pri ilia monstra manio de neniigo”.

Signoj en Esperanto en la filmo

En la filmo oni povas vidi sur signoj en la juda kvartalo esperantajn vortojn. Multaj el ili estas ?an?itaj por igi ilin aspekti pli kiel la pola a? la germana.

  • Piedvestejok: Botisto
  • Barber: Razn, Haru Tondadoz, Lipharoj Tondadoz
  • Drinkumz
  • Tabakbutiky: Cigaroj Cigarizoj
  • Restoraciz
  • Kafejo: Bierr, Kaf?
  • Papervendissn
  • ?ambroj
  • Legomo & Frukt? Vendej?: Rapoj, Terpumoj
  • Solej Fresaj Legomaj
  • Vestajoj Malnovaj

Interesan artikolon pri la filmo legu ?i tie.

Reklamfilmeto

Subtekstoj

Esperantigis Senlime – 2005

Subtekstoj h-sistemo (ANSI)

Nepre legu!


Blogafiŝo publikigita de KienLi.

Pritakso de la filmo:

Komentoj:

  1. Alekso

    Por el?uti la filmon, uzu la torenton:

    http://torrage.com/torrent/889568E80FB124243FBFBD1711EECBAA66B7BC70.torrent

    Formato: AVI
    Grando: 799.92 Mb

    Simple el?utu videon, el?utu subtekstojn de Verda filmejo.
    Renomu amba? per la sama nomo. ?uu bonegan filmon!

    La rapidshare-ligiloj: balda? aperos

  2. KienLi

    Karaj, ne forgesu pritaksi la filmon per steloj fine de la artikolo. 1 – malbona … 5 -bonega. Dankon!

  3. La vivo preparas por ni surprizojn. Evidenti?is (okazas ?e fu?uloj), ke formatoj utf-8 kaj unikodo ne estas la samaj. Ne ?iuj el menciitaj de ni ludiloj akceptas utf-8.

    Do, karaj, mi petas vian pardonon kaj konsolas el?uti de la retejo nun ?ustajn subtekstojn por viaj filmludiloj.
    Simple el?utu!

  4. KienLi, bonvolu, cxu vi povas elsultebligi cxi tiu filmo pere rapidshare? Mi ne kapablas uzi Torrent-programoj.
    Amike:
    Pietro.?.

  5. Cxu en tiu-cxi filmo au’ aliloke, Cxaplin uzis Esperanto sxildojn?

  6. KienLi

    Jes, ?uste en tiu ?i filmo li uzas Esperanto-?ildojn. Sed Esperanto estas kripla. Legu la artikolon pri tio ?i tie: http://www.aleph.com.br/kce/historio-08-diktatoro.htm

  7. Kocxjo

    Mi ne povas elsxuti la filmon el rapidshare, eble la linkoj jam ne funkcias… 🙁

    Cxu vi povus realsxuti gxin denove al rapidshare?

    Antauxdankon!

  8. KienLi

    Saluton, Kochjo.

    Bedaurinde nun mi ne povas refreshigi la ligilon, char nun mi estas vojaghanta al UK. Post la 11a de augusto mi povas fari tion.