Verda Filmejo
There are many men all around the world who are suffering from the erectile dysfunctional. Here are many who purchase viagra online for the problem of erectile dysfunctional. There are many people who use cialis online as well from different sites like the casino online.

Roman Dobrzyński en Esperanta filmarto

16a de Januaro 2010

Roman Dobrzyński en Esperanta filmarto


Tio estas la kompletigo de la artikolo de Eduardo Kozyra “Esperanto en kino”.

Kontribuoj de Roman Dobrzyński al Esperanta filmarto.

Roman Dobrzyński (nask.1937), pola esperantisto, ĵurnalisto kaj dokumentfilma reĝisoro laboris ekde 1973 ĝis 2007 en Pola Televido, okupiĝante ĉefe pri Latin-Amerikaj temoj. En la arkivo de TVP troviĝas proksimume 200 liaj dokumentaj filmoj, en kiuj li laŭeble uzis Esperanton, ekzemple invitante lokajn esperantistojn, por komenti eventojn, prezentatajn en respektivaj filmoj. Kelklfoje Esperanto estas ekskluziva lingvo de liaj dokumentaĵoj. En 1984 li vizitis en Brazilo la Esperantistan Edukan Institucion “Bona Espero”, en kiu respeguliĝas grava en tiu lando socia problemo de forlasitaj infanoj. Rezulte estiĝis filmo Zakątek Dobrej Nadziei (Angulo de Bona Espero). Al tiu temo RD revenis kelkfoje, ĉiam uzante Esperanton kaj faris jenajn filmojn: 1994 – Bona Espero – dek jarojn poste; 2000 – Ludovikoj en Brazilo; 2003 – Unu tago en la paradizo; 2008 – Bona Espero en la Ora Jaro.

En 1987 okaze de la centjara jubileo de la lingvo internacia Pola TV prezentis 45-minutan dokumentaĵon Esperanto reĝisoritan de Roman Dobrzyński. Kunproduktis ĝin laŭ la mendo de TVP la pola entrepreno “Interpress” kaj la bulgara “Sofia-press”. La filmo prezentas la praktikan uzon de Esperanto en 14 landoj, interalie en Japanio, Ĉinio, Kubo, Brazilo. La filmo, en Esperanta versio, estis prezentita dum la jubilea UK en Varsovio (1987).

En Japanio RD samtempe realigis la filmon Granda Origino pri la kultur-religia organizaĵo Oomoto, kiu en sia agado uzas Esperanton. En 1988 la multmedia firmao “Interpress” ligis pere de esperantistoj kontakton kun la instancoj de la ĉina provinco Ŝandongo. Surbaze de kontrakto, skribita en Esperanto kiel la pontlingvo, estis realigitaj tri filmoj, kiujn reĝisoris Roman Dobrzyński: La vizito de la imperiestro, Koncerto en kamparo, Kontenta drako. La baza lingvo de la filmoj estis Esperanto. La tri filmoj estis prezentitaj de Pola Televido, kiel la unuaj dokumentoj pri la ĉina ekonomia reformo. Fakte la ĉefa celo de la kontrakto estis la unua filmo. Ĝi prezentas la sanktan montaron Tai Ŝan, kiun kutimis vizitadi ĉinaj imperiestroj, kaj aliajn turismajn mirindaĵojn de tiu regiono.

En 1988 “Interpress” produktis ankoraŭ unu filmon koncerne Esperanton: Bonvenon al Bjalistoko, kiun la urbaj instancoj mendis lige kun la planata konstruo de la Monda Esperanto-Centro en la naskiĝurbo de L.L.Zamenhof. Sekve “Interpress” transformiĝis en la privatan Televidkompanion “Polsat”.

En 1989, laŭ propono de la finna esperantisto Osmo Buller, Pola Televido decidis produkti filmon La reveno al Finnlando, kunlabore kun la municipaj aŭtoritatoj de la vilaĝo Taivalkoski. Tie dum la dua mondmilito la germana armeo konstruis fervojon direkte al Sovet-Unio. La heroo de la filmo, reĝisorita de RD, estis Józef Molka, kiu estis unu el la polaj militkaptitoj, sklave laborantaj pri tiu milita entrepreno en mortigaj kondiĉoj trans la nordpolusa cirklo. Dum la kelksemajna filmado Józef Molka renkontiĝis kun pluraj finnoj, kiuj helpis lin transvivi. La evento elvokis interesiĝon de la amaskomunikiloj kaj ĉeokaze kontribuis al popularigo de Esperanto.

En 1992, laŭ la iniciato de la esperantistoj bahaanoj, la skipo de Pola Televido, gvidata de Roman Dobrzyński, vizitis la Centron de Bahaa Kredo en Haifo (Israelo), el kio rezultis filmo Ŝafejo de la Naŭa Profeto. Tiu dokumento ilustras doktrinon, historion kaj agadon de bahaismo kaj aparte la rolon en ĝi de Lidia Zamenhof, la filino de Ludoviko Zamenhof. Dum la nepo de la kreinto de Esperanto, d-ro Ludoviko Zaleski-Zamenhof trifoje partoprenis en la filmoj de RD faritaj por la Pola TV. Spuroj de la avo (1993) prezentas la nepon, vizitanta la lokojn ligitajn kun lia avo en Pollando, Belorusio kaj Litovio. En Oazo de ĉiuj sanktuloj (1996) d-ro Zaleski-Zamenhof vizitas kaj komentarias lokojn, en kiuj li mem vivis en Varsovio, aparte dum la milita tempo. Litova lulio (1998) estas raporto pri la inaŭguro de momuneto al Ludoviko Zamenhof en la vilaĝo Vejsejo (Veisiejai), kie li la unuan fojon praktikis kiel kuracisto.

En 1995 Roman Dobrzyński reĝisoris Esperantigon de la televida kurso Mazi en Gondolando. Originale ĝi estas filmkurso de la angla lingvo produktita de BBC. La firmao “Tommy Publishers”, kiu distribuis la kurson en Pollando, produktis ĝian Esperantan varianton laŭ la mendo de Internacia Esperanto-Instituto en Hago. La organizan kaj financan flankon sukcese prizorgis Mila van der Horst-Kolińska. Mazi en Gondolando rapide distribuiĝis en proksimume 1500 ekzempleroj.

Antaŭ la aliĝo de Pollando al Eŭropa Unio Pola Televido elsendis serion da programoj, por prezenti la aktivecon de lokaj medioj rilate al eksterlando. Vigla agado de la esperantistoj en la urbo Malborko montriĝis alloga temo por Roman Dobrzyński, kiu faris filmon Sieĝoj de Malborko (2003).

En 2004 Roman Dobrzyński realigis por la Pola TV 25-minutan raporton pri la 89-a Universala Kongreso de Esperanto en Pekino Muroj de miljaroj kaj krome la dokumentan filmon pri la ĉina urbo He Fej (Hefejo) Ie en Ĉinio, kies laborlingvo estas Esperanto. Ĉiuj supre menciitaj filmoj estis en sia pollingva versio plurfoje prezentataj de la Pola TV kaj memkompreneble propagandis Esperanton al milionoj da spektantoj ĉiukaze.

En la arkivo de la Pola Televido troviĝas sume 69 pecoj, kiuj koncernas rekte Esperanton. Ili estas grandparte mallongaj raportoj de diversaj aŭtoroj interalie pri UK de Esperanto en Varsovio (1959), Varno (1978), Stokholmo (1980). Unusola dokumenta filmo pri Esperanto kaj Zamenhof, krom tiuj de RD, estis farita en 1973 de Maria Szmyt. Tiu 30-minuta dokumentaĵo portas titolon Ke homo komprenu homon.

La filmoj de Roman Dobrzyński, kiuj koncernis Esperanton, estis kutime produktitaj en la pola kaj internacia lingvoj. Tamen multajn aliajn la reĝisoro Esperantigis mem kaj daŭre Esperantigas plu. Jen ilia ĝisdata listo:

Roman Dobrzyński

  1. Angulo de Bona Espero, 20′, 1984, – filmraportaĵo pri Bona Espero realigita en 1984 jaro.
  2. Esperanto – la centjara, 45′, 1987, – filmo farita en 14 landoj okaze de la centjara jubileo de la lingvo internacia, prezentita dum la UK en Varsovio, 1987.
  3. Varsovio cent jarojn poste, 60′, 1987, – filmraportaĵo pri la Universala Kongreso de Esperanto en Varsovio, 1987.
  4. Granda Origino, 30′, 1987, – raportaĵo pri la centro de Oomoto en Kameoka, Japanio.
  5. Kristnasko en Salvadoro, 20′, 1987, – raportaĵo pri Salvadoro en Bahio (Brazilo).
  6. Bonvenon al Bjalistoko, 50’, 1988, – portreto de la naskiĝurbo de L.L.Zamenhof.
  7. La vizito de la imperiestro, 45′, 1988, – raportaĵo pri la urbo Tai An kaj la sankta montaro Tai Ŝan en Ĉinio kun spektaklo rememoriganta la viziton de imperiestro antaŭ 2000 jaroj.
  8. Koncerto en kamparo, 20′, 1988, – raportaĵo pri ĉina vilaĝo en la jaro 1988.
  9. Kontenta drako, 20′, 1988, – raportaĵo pri Cin Dao, granda havenurbo ĉe la Flava Maro en Ĉinio.
  10. La reveno al Finnlando, 20′, 1989, – pola militkaptito revenas post multaj jaroj al Finnlando kaj serĉas lokojn, kie li laboris sklave por la germana armeo.
  11. Potenco de Bona Volo, 20’, 1989, – prezento de la brazila filantropia, religia organizaĵo Legio de Bona Volo okaze de la inaŭguro de ĝia templo en Braziljo.
  12. Ŝafejo de la Naŭa Profeto, 26′, 1992, – raportaĵo pri la centro de Bahaa kredo en Haifo, Israelo.
  13. Israelo 5753, 26′, 1992, – raportaĵo pri Israelo en la jaro 1992.
  14. Malto, 30′, 1992, – raportaĵo pri la mediteranea insulo de la suno kaj historio.
  15. Spuroj de la avo, 30′, 1993, – d-ro L.C.Zaleski-Zamenhof vizitas lokojn ligitajn kun lia avo en Pollando, Litovio kaj Belorusio.
  16. Kvin koloroj de Koreio, 30′, 1994, – raportaĵo pri Korea Respubliko kaj UK en Seulo.
  17. Bona Espero – dek jarojn poste, 10’, 1994, – novaj investoj en la brazila Esperanta edukejo.
  18. Mazi en Gondolando, 80′, 1995, – helpfilmo por kurso de Esperanto en 16 lecionoj.
  19. Mazi revenas al Gondolando, 80′, 1995, – helpfilmo por kurso de Esperanto en 7 lecionoj.
  20. Oazo de ĉiuj sanktuloj, 25’, 1996, – Ludoviko Zaleski-Zamenhof rememoras la militan tempon en Varsovio.
  21. Kompreni kanguruon, 60′, 1997, – raportaĵo pri Aŭstralio kaj UK en Adelajdo.
  22. Chopin revenas al Majorko, 24′, 1998, – la pola komponisto F. Chopin pasigis vintron de la jaro 1837 en la hispana insulo Majorko kune kun la franca verkistino G.Sand. La filmo montras spurojn de tiu romantika  aventuro.
  23. Sur la pont’ de Avinjon, 20′, 1998, – raportaĵo pri suda Francio kaj la UK en Montpeliero.
  24. Litova lulilo, 10’, 1998 – raporto pri la inaŭguro de monumento al L.L.Zamenhof en la vilaĝo, kie li praktikis kiel juna kuracisto kaj poluris sian lingvo-projekton en 1885.
  25. Ludovikoj en Brazilo, 20′, 2000, – filmo pri la vizito en Bona Espero de d-ro L.C.Zaleski-Zamenhof, la nepo de L.L.Zamenhof.
  26. Unu tago en la paradizo, 25′, 2003, – ĉiutaga vivo en la esperantista edukejo Bona Espero.
  27. La roko de libereco, 24′, 2003, – raportaĵo pri la plej malgranda respubliko de la mondo San-Marino
  28. Rio antaŭ karnavalo, 24′, 2003, – raportaĵo pri Rio-de-Ĵanejro
  29. Ie en Ĉinio, 25′, 2004, – raportaĵo pri la ĉina urbo He Fej (Hefejo), ĉefurbo de la provinco Anhujo.
  30. Muroj de miljaroj, 30′, 2004 – raportaĵo pri la Universala Kongreso de Esperanto en Pekino.
  31. Gaja kaj trista tropiko, 24′, 2003, – raportaĵo pri Amazonio en Brazilo.
  32. Sieĝoj de Malborko, 24′, 2003, – raportaĵo pri la pola urbo Malborko, en kiu troviĝas la plej granda en la mondo mezepoka brika kastelo. Interesa ekzemplo de la propagando de Esperanto pere de la agado utila por la urbo.
  33. Valencio en fajro, 24′, 2004, – raportaĵo pri la grava urbo en Hispanio kaj ĝia intersa folklora festo.
  34. Ĉuvaŝa leciono, 22′, 2005, – raportaĵo pri lingva festivalo en la ĉefurbo de Ĉuvaŝa Respubliko en Rusio. Interesa ekzemplo de propagando de Esperanto.
  35. Nupto en Pekino, 12’, 2007, – edziĝfesto en la Pekina Universitato.
  36. Kiu ne vidis Sevilon, 24′, 2007, – dokumenta filmo pri la andaluzia ĉefurbo, aparte pri ĝiaj festoj.
  37. Perlo de Oriento, 24’, 2007, – dokumenta filmo pri Ŝanghajo
  38. Bona Espero en la Ora Jaro, 24’, 2008, – la stato de la Esperanta edukejo en Brazilo 50 jarojn post ĝia fondiĝo.
  39. Printempo en Barcelono, 24’, 2008, – la ĉefurbo de Katalunio kiel lulilo de grandaj artistoj.
  40. Civilizacio de Nilo, 20’, 2008, – ekskurso laŭ la rivero Nilo kaj vizitado de la antikvaj postrestaĵoj.
  41. La ĉefurbo de tri imperioj, 24’, 2008, – filmraportaĵo pri la pasinteco kaj nuntempo de la turka metropolo, Istanbulo.

Mi volas krome aldoni, ke fine de la novembro Roman Dobrzyński finos Esperantigon de la filmo Sinjoro Tadeo de Andrzej Wajda. Ĝi estos inaŭgurita dum la UK en Bjalistoko kaj ankaŭ estos distribuata en la formo de DVD.

Foto: Yves Nevelsteen


Blogafiŝo publikigita de KienLi.

Pritakso de la filmo:
Probable vin interesos ankaŭ tiuj filmoj:
  • Ĉu filmoj en Esperanto estas utopio?
  • Principoj de subteksto-farado
  • Esperanto en kino
  • Komentoj:

    Enskribi komenton por “Roman Dobrzyński en Esperanta filmarto”

    Mi ne estas roboto.